De gevolgen van de opwarming van de aarde worden steeds zichtbaarder in ons milieu. Droogtes en overstromingen komen steeds vaker voor. Deze verschijnselen versterken de bodemerosie, met name op landbouwgronden. Om de bodem beter te beschermen en erosie tegen te gaan, voeren Europa en Wallonië nieuwe regelgeving in binnen het GLB (Gemeenschappelijk Landbouwbeleid).
De gevolgen van erosie voor landbouwgrond
In Wallonië worden elk jaar modderstroom in alle landbouwgebieden waargenomen. Dit fenomeen wijst op de voortschrijdende klimaatopwarming.
Watererosie van de bodem veroorzaakt aanzienlijke schade. Voor landbouwgewassen leidt dit op middellange en lange termijn tot een daling van de productiviteit en tot financieel verlies. Vanuit het oogpunt van de burger ondervinden woningen en het wegennet veel schade.
Om modderstroom te bestrijden en landbouwpercelen te beschermen, hebben Europa en Wallonië besloten actie te ondernemen door in het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) 2023-2027 een hoofdstuk aan erosie te wijden.
Wat houdt de nieuwe PAC-regelgeving in?
Het GLB, het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, is een beleid dat door de Europese Unie wordt uitgevoerd met als doel de landbouw in de lidstaten te ontwikkelen en te ondersteunen.
Het GLB, dat in 1962 werd opgericht, heeft onder meer tot doel landbouwers te ondersteunen en de landbouwproductiviteit te verbeteren. Het draagt bij aan de strijd tegen klimaatverandering, aan het duurzame beheer van natuurlijke hulpbronnen en aan het behoud van de plattelandseconomie.
Dit beleid wordt voor een periode van vier jaar uitgevoerd. In de meest recente versie van het GLB is een doelstelling opgenomen voor de bestrijding van erosie en het behoud van landbouwgrond.
Een nieuwe regelgeving met de naam: BCAE 5 – “Beheer van de grondbewerking om het risico op bodemdegradatie en -erosie te verminderen, rekening houdend met de hellingsgraad.”
Deze nieuwe regelgeving brengt belangrijke wijzigingen en nieuwe corrigerende maatregelen met zich mee, afgestemd op de context en de landbouwpraktijken.
Om het erosierisico objectief te kunnen beoordelen, wordt de berekening van het erosierisico aangepast. Vroeger werd alleen naar de hellingsgraad gekeken. In de toekomst zal de berekening worden uitgevoerd op basis van de hellingsgraad, de lengte van de helling, het bodemtype en de intensiteit van de lokale regenval. Deze criteria bepalen hoe gevoelig het terrein is. Het resultaat kan variëren van “zeer laag” tot “extreem”. Dit zal vervolgens van invloed zijn op de maatregelen die landbouwers nemen.
Hier volgen enkele voorbeelden van corrigerende maatregelen:
- De hellingslengte verminderen door de percelen op te splitsen.
- Gewassen onder beschutting aanplanten.
- Gebruikmaken van innovatieve technieken om erosie tegen te gaan, zoals de erosiewal bij maïs en het zaaien tussen de rijen maïs.
- Het perceel omringen met een erosiebestrijdingsstrook (bestaande uit weidegrassen of wintergranen).
- Tussenrijen aanleggen voor teelten op ruggen (zodat het risico op erosie niet te hoog wordt).
Het BCAE 5-plan is van kracht geworden, maar voorziet in een aanpassingsperiode van twee jaar tussen 2023 en 2024. Deze periode moet de landbouwers de tijd geven om de nodige maatregelen te nemen.
Waarom maken de boeren zich zorgen over deze nieuwe verplichtingen?
Deze nieuwe regelgeving zorgt bij veel boeren voor ongenoegen. Het blijkt namelijk dat het nieuwe GLB in de praktijk moeilijker toe te passen is.
De meeste boeren vinden het te dwingend. Volgens hen zorgt het GLB niet voor een voldoende evenwicht tussen het milieu en de landbouw. Bovendien biedt de beperkte tijd die voor de uitvoering van de maatregelen is uitgetrokken, niet elke boer de kans om zich aan te passen.
Deze regelgeving zou ook gevolgen kunnen hebben voor de prijs van landbouwpercelen.
Een zaak om nauwlettend in de gaten te houden.
